Sąd Apelacyjny potwierdził, że Jeronimo Martins Polska celowo stosowała praktykę nieuczciwego wykorzystywania przewagi kontraktowej. Spółka została zobowiązana do zapłaty 170 mln zł kary za pobieranie od dostawców dodatkowych, nieuzgodnionych wcześniej rabatów.
Wyrok w sprawie przewagi kontraktowej
Sąd Apelacyjny potwierdził, że Jeronimo Martins Polska umyślnie stosowała praktyki naruszające przepisy ustawy o przewadze kontraktowej. Spółka ma w ciągu 14 dni zapłacić 170 mln zł kary. Jest to najwyższa w Europie sankcja za nieuczciwe wykorzystywanie przewagi kontraktowej w sektorze rolno-spożywczym, jak wskazuje Prezes UOKiK Tomasz Chróstny.
Problem dotyczył żądania przez sieć Biedronka udzielania rabatów przez dostawców już po dokonaniu dostaw towarów. Z ustaleń Prezesa UOKiK wynika, że wspomniane obniżki nie znajdowały odzwierciedlenia w umowach ani nie były wcześniej zgłaszane. Ze względu na obawę przed zerwaniem relacji z czołową siecią handlową w Polsce, dostawcy zgadzali się na te niekorzystne warunki. Sąd uznał tę praktykę za nieuczciwą, zwracając uwagę na jej umyślny charakter oraz znaczny stopień szkodliwości.
Skala naruszeń i wysokość kary
W latach 2018–2020 Prezes UOKiK prowadził postępowanie dotyczące rabatów, które spółka uzyskiwała od ponad 200 dostawców, z czego blisko 80% dotyczyło dostaw owoców i warzyw. Według ustaleń UOKiK w okresie objętym postępowaniem wartość korzyści uzyskanych przez spółkę z zakwestionowanych praktyk przekroczyła 600 mln zł. Urząd ustalił również, że dodatkowe rabaty nie przełożyły się na niższe ceny produktów dla klientów sieci Biedronka.
Sąd podzielił ustalenia faktyczne Prezesa UOKiK i zwrócił uwagę na niewiarygodność zeznań świadków zgłoszonych przez Jeronimo Martins Polska. W motywach wyroku podkreślono, że płatność była jednostronnie narzucana przez Biedronkę, co potwierdzały m.in. wysokie kary umowne za odmowę zapłaty, sięgające nawet 110 proc. wartości rabatu.
Obniżenie kary i dalsze działania UOKiK
Sąd Apelacyjny obniżył karę pieniężną w stosunku do pierwotnej decyzji Prezesa UOKiK, stosując pozaustawowe kryteria oceny uczciwości praktyki. Sąd uznał za nieuczciwe wyłącznie rabaty przekraczające 10 proc. rocznej wartości dostaw do sieci Biedronka, co spowodowało pominięcie w ocenie wielu dostawców, od których sieć pobrała rabaty kwotowo niższe niż ten próg.
Prezes UOKiK Tomasz Chróstny wyraził niezadowolenie z logiki sądu, podkreślając, że kara powinna realnie odstraszać od podobnych zachowań. Urząd zamierza wystąpić o pisemne uzasadnienie wyroku, aby móc wnieść skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, co najmniej w zakresie obniżenia sankcji. Prezes Chróstny zapowiedział, że będzie dalej z determinacją bronić słabszych uczestników rynku przed nadużyciami ze strony największych przedsiębiorców.
Należy podkreślić, że działania Biedronki uznano za nieuczciwe, opierając się na przepisach ustawy o przewadze kontraktowej z 2016 roku, która obecnie nie obowiązuje. Dzięki staraniom UOKiK, w nowym stanie prawnym obowiązującym od grudnia 2021 roku, wprowadzono całkowity zakaz arbitralnego obniżania płatności za produkty rolne lub spożywcze. Obecnie narzucanie rabatów, które nie zostały wcześniej uzgodnione, stanowi praktykę niedozwoloną w każdym przypadku, co może skutkować nałożeniem kary sięgającej 3 proc. rocznych obrotów.
Dla przedsiębiorców i rolników przygotowano materiały informacyjne. Szczegóły dotyczące rabatów handlowych można znaleźć w raporcie o rabatach handlowych, a informacje o opłatach okołosprzedażowych zawiera raport o opłatach okołosprzedażowych . Możliwe jest również zgłoszenie nieprawidłowości poprzez specjalny formularz zgłoszeniowy .
Źródło: UOKiK
Fot. BillionPhotos / Freepik



